blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
10 łazarskich "perełek"
ok
2
not ok
0
liczba odsłon: 275
Łazarz to kolejna z charakterystycznych dzielnic Poznania. Znajduje się tutaj chyba największe w Poznaniu skupisko obszernych, „pałacowych” kamienic z przełomu XIX i XX. Główną arterią komunikacyjną tej dzielnicy jest oczywiście ulica Głogowska, ale jeśli chcemy dogłębnie poznać Łazarz, to najlepiej wybrać się na spacer wzdłuż mniejszych ulic, odchodzących i dochodzących do Głogowskiej.

Dzielnica Łazarz, a właściwie Święty Łazarz zawdzięcza swą nazwę dawnemu szpitalowi i kościołowi św. Łazarza, które niegdyś tu istniały. Szpital posiadał rozległe dobra ziemskie, na których powstała obecna dzielnica. Dużo później tory kolejowe przecięły pola łazarskie. Ziemie położone na zachód od linii kolejowej zaliczono do Łazarza, a obszar na wschód od torów - do Wildy. W XIX wieku Łazarz przekształcił się w odrębną gminę z sołtysem i radą gminy.


1. Ulica Głogowska, fot. z początku XX w.


W 1900 r. gminę włączono w granice Poznania, zresztą już w latach dziewięćdziesiątych XIX w. Łazarz był poddany intensywnej zabudowie wielkomiejskiej, tak więc kiedy stał się częścią Poznania, miał już wszelkie cechy dzielnicy miejskiej. Dało się wtedy zaobserwować różnorodną zabudowę dzielnicy. Na terenie pomiędzy ul. Głogowską a torami kolejowymi przeważała zabudowa o charakterze wiejskim. Mieszkali tam głównie kolejarze i ich rodziny. Na zachód od ul. Głogowskiej, bliżej centrum miasta, na terenie którego oś stanowiła dzisiejsza ulica Matejki, zbudowano luksusową dzielnicę, zabudowaną okazałymi, luksusowymi kamienicami z mieszkaniami o powierzchni od 250 do 350 m2, liczącymi od 6 do 12 pokoi! Zespół kamienic zbudowanych w tej części Łazarza nazwano „Johow-Gelände” („Teren Johowa”), od nazwiska dawnego właściciela tego terenu – Maxa Johowa. W kwartale ograniczonym dzisiejszymi ulicami: Wyspiańskiego, Jarochowskiego, Grochowską i Głogowską, także najdziemy wspaniałe kamienice, choć już nie tak wielkie jak te zbudowane na Johow-Gelände. 


Postanowiłem wybrać 10 najciekawszych (moim zdaniem) obiektów na Łazarzu, choć, gdybym chciał opisać wszystkie godne uwagi budynki i inne obiekty w tej dzielnicy, to tytuł tego zestawienia powinien brzmieć: „100 perełek Łazarza”. Stali czytelnicy zauważą zapewne, że część wymienionych tu „perełek” powtórzyło się już w innych zestawieniach, ale cóż, nie dało się tego uniknąć.


1. Kościół Matki Boskiej Bolesnej

W momencie włączenia Łazarza do Poznania w 1900 r., mieszkańcy należeli do parafii św. Marcina. Uczęszczanie do odległego kościoła było uciążliwe, a liczba katolickich mieszkańców dawnej wsi coraz bardziej rosła. W końcu mieszkańcy podjęli starania o budowę własnej świątyni. 


2. Kościół Matki Boskiej Bolesnej, fot. z początku XX w.


Już w czerwcu 1900 r. wmurowano kamień węgielny pod budowę pierwszego katolickiego kościoła na Łazarzu, który miał stanąć na gruntach ofiarowanych przez Józefa Schneidera, wywodzącego się z rodziny bamberskiej. Już rok później kościół był gotowy. Początkowo świątynia była kościołem filialnym parafii św. Marcina, ale już w 1 stycznia 1913 r. utworzono nową parafię pw. Marki Boskiej Bolesnej. Kościół należy do najciekawszych obiektów sakralnych w Poznaniu. Jest budowlą trójnawową, neoromańską, zbudowaną na planie krzyża. Zwraca uwagę stalowy hełm wieży, wykonany w Zakładach Hipolita Cegielskiego. Najciekawszym elementem wyposażenia wnętrza jest wierna kopia słynnej piety Michała Anioła, umieszczona w ołtarzu głównym.


3. Kościół Matki Boskiej Bolesnej współcześnie.

 

2. Park Wilsona

Park Wilsona, zielona oaza w centrum Łazarza, należy do najpiękniejszych parków w Poznaniu. Zanim założono tu park, wcześniej istniała w tym miejscu szkółka drzew i krzewów ozdobnych. Szkółka powstała z inicjatywy Towarzystwa dla Upiększania Miasta Poznania, założonego z 1834 r. Zadaniem Towarzystwa było zakładanie kwietników i zadrzewianie ulic, placów i skwerów. 


4. Ogród Botaniczny (ob. Park Wilsona), fot. sprzed I wojny światowej.


W 1902 r. Towarzystwo przekazało swój majątek miastu, z zastrzeżeniem, że na terenie szkółki ma zostać założony park. Park, nazwany Ogrodem Botanicznym, urządzono w latach 1902 – 1904. Jego projektantem był Hermann Kube, dyrektor Ogrodów Miejskich. W 1910 r., w związku z przygotowaniem do Wystawy Wschodnioniemieckiej, zbudowano budynek Palmiarni. W 1926 r. patronem parku został prezydent USA Thomas Woodrow Wilson. W 1931 r. odsłonięto w parku dość kontrowersyjny pomnik prezydenta, ufundowany przez Ignacego Padewskiego, a zniszczony podczas wojny. W latach 1951 – 1990 park otrzymał nowego patrona, którym został znany wielkopolski socjalista, Marcin Kasprzak.


5. Park Wilsona z lotu ptaka.


3. Kamienica Suwalskich – róg ul. Głogowskiej i Niegolewskich

Kamienica rodziny Suwalskich należy do najbardziej efektownych budynków na Łazarzu. Została zbudowana w 1901 r. przez Jan Suwalskiego, właściciela cegielni w Żabikowie i przedsiębiorcy budowlanego, a zaprojektował ją prawdopodobnie jego syn Stefan, budowniczy i architekt. Kamienica jest właściwie jedna wielką reklamą możliwości produkcyjnych rodzinnego przedsiębiorstwa. Posiada ona dwie fasady, ozdobione różnokolorowymi glazurowanymi cegłami. 


6. Kamienica Suwalskich.


Narożnik budynku zdobi wykusz, zwieńczony zielonym cebulastym hełmem. Kamienica jest czteropiętrowa, pomieszczenia na parterze, jak to się często zdarzało, wynajęto na sklepy. Rodzina Suwalskich zajmowała połowę pierwszego piętra. Zapewne dzięki takiej „reklamie”, Jan Suwalski i jego potomkowie nie mogli narzekać na brak zamówień. Wkrótce zaczęli budować kolejne kamienice, przy ul. Niegolewskich.


4. Willa Paula Ueckera

Stojąca przy ulicy Berwińskiego willa zbudowana w 1908 r. dla prawnika Paula Ueckera, należy do najpiękniejszych w Poznaniu. Autorstwo projektu tej niezwykłej budowli przypisuje się Paulowi Gangemu. 


7. Willa Paula Ueckera.


Budynek nawiązuje do klasycyzmu, a tym, co najbardziej rzuca się w oczy, są liczne przybudówki i tarasy. Willa jest pięknie położona, bo w pobliżu parku Wilsona i w sąsiedztwie monumentalnych kamienic „Johow-Gelände” oraz okazałego neorenesansowego budynku Szkoły Podstawowej nr 26 im. Ryszarda Berwińskiego, zbudowanej w latach 1903 - 1905. Piętrową willę otacza niewielki ogród oraz kute ogrodzenie. W okresie międzywojennym willa należała do znanego producenta wódek i likierów Artura Gaede, a później była siedzibą konsulatu francuskiego. W okresie okupacji mieszkał w niej namiestnik „Kraju Warty” Arthur Greiser, stracony po wojnie na stokach poznańskiej cytadeli. Obecnie budynek jest siedzibą Radia Poznań.


5. Magnolia

Ulica Głogowska obfituje w prawdziwe perły architektoniczne, z których jednak duża część wymaga renowacji. Jednym z najciekawszych obiektów przy tej ulicy jest budynek restauracji „Magnolia”. Gmach niedawno przeszedł remont, dzięki któremu przywrócono jego pierwotne piękno. 


8. "Magnolia" pod koniec lat 20. XX w., widok z Parku Wilsona.


Budynek został zaprojektowany przez wybitnego architekta Władysława Czarneckiego w 1925 r., ale jego budowę ukończono dopiero w 1928 r. Powód postawienia w tym miejscu tego budynku był prosty – „Magnolia” miała zasłonić niezbyt piękne podwórka kamienic stojących na jej tyłach, które po prostu psuły widok osób przechadzających się parkiem Wilsona. Inicjatywa postawienia w tym miejscu reprezentacyjnego budynku wyszła od samego prezydenta miasta Poznania Cyryla Ratajskiego. Budynek przeznaczony był na kompleks restauracyjny i rozrywkowy. „Magnolia” jest budynkiem neoklasycystycznym, o monumentalnej kolumnadzie jońskiej pośrodku. 


9. "Magnolia" współcześnie.


6. „Kaiser-Wilhelm-Anlage”

W 1895 r. nauczyciel Konstantin Günther założył w Poznaniu filię hanowerskiego Towarzystwa Budowy Domów Urzędniczych, które zakupiło dość duży teren przy dzisiejszych ulicach: Orzeszkowej (dawniej Schillera) i Konopnickiej (dawniej Goethego). Na zakupiony terenie zapoczątkowano budowę zespołu willi dla niemieckich urzędników. Domy są niewielkie, ale bardzo ładne. 




10. Wille przy ul. Orzeszkowej.


W latach 1895-1914 zbudowano 24 z planowanych 28 willi, a pozostałe powstały po 1918 r. Autorem większości byli: Max Schenck i Paul Pitt. Pierwszych 15 willi zbudowano z klinkierowej cegły w stylu szwajcarskim, a obiekty powstałe później (po 1900 r.) posiadają stylistykę nawiązującą wyraźnie do secesji. Na cześć cesarza Wilhelma II, kolonię willową nazwano "Kaiser-Wilhelm-Anlage".


7. Kamienica przy ul. Wyspiańskiego 10/Chełmońskiego 23

To kolejna z niezwykłych łazarskich kamienic. Dom powstał w latach 1904-1905, a jego projekt przypisuje się znanemu i cenionemu architektowi Oskarowi Hoffmannowi, autorowi wielu secesyjnych kamienic w Poznaniu. Kamienica zwraca uwagę harmonijną fasadą, okazałymi wykuszami i zdobieniami w motywy charakterystyczne dla secesji. 


11. Kamienica przy ul. Wyspiańskiego 10.


W 1926 r. w kamienicy zamieszkała znana na całym świecie, niezwykle utalentowana śpiewaczka operowa i profesor śpiewu Maria Trąmpczyńska (1875 - 1967). Artystka mogła przebierać w ofertach scenicznych najlepszych teatrów operowych Europy, ale wolała występować w Polsce. W Poznaniu osiadła w 1926 r., obejmując posadę profesor tutejszego konserwatorium, ale nie zaprzestała występów. Jej mieszkanie w opisywanej kamienicy stało się centrum życia artystycznego i towarzyskiego Poznania. W okresie okupacji Trąmpczyńska kierowała konspiracyjnym nauczaniem muzycznym, a jednym z jej wychowanków był Stefan Stuligrosz. Po wojnie pani profesor pozostała w Poznaniu, wychowując kolejne pokolenia śpiewaków.


8. Kamienica przy ul. Chełmońskiego 22

Wielu spośród architektów projektujących kamienica na Łazarzu, upatrzyło sobie tę dzielnicę jako miejsce zamieszkania. Wśród nich był Karl Roskam, który wraz ze swym wspólnikiem Paulem Lindnerem, tworzył świetnie prosperującą spółkę architektoniczną, działającą w Poznaniu w latach 1901 – 1908. 


12. Willa przy ul. Chełmońskiego 22.


Roskam postanowił zamieszkać przy ówczesnej ulicy Hermholtza, czyli obecnej Chełmońskiego. Zaprojektowana przez niego kamienica to prawdziwe dzieło sztuki. Roskam stworzył czterokondygnacyjną kamienicę z poddaszem i wysoką piwnicą. Fasadę kamienicy zdobi ryzalit z piękną dekoracją rzeźbiarką. Zdobienia i nieco zaokrąglone kształty kamienicy przywodzą na myśl barok. Budynek powstał w latach 1905 – 1906. Po II wojnie światowej jednym z lokatorów kamienicy był znany kompozytor, Tadeusz Szeligowski.


9. Kamienica przy ul. Matejki 55

Jedna z najbardziej okazałych kamienic wchodzących w skład kompleksu mieszkaniowego „Johow-Gelände”, stoi przy ul. Matejki 55. Właściwie mianem łazarskich „perełek” można określić wszystkie właściwie wszystkie kamienice stojące przy tej ulicy, ja wybrałem akurat ten budynek, bo moim zdaniem jej twórca (Max Johow, Emil Asmus lub Max Biele) puścił tu wodze fantazji. 


13. Kamienica przy ul. Matejki 55.



Kamienica bowiem przypomina baśniowy zamek żywcem wyjęty z oper Wagnera, niż dom zbudowany dla zamożnych Niemców. Wyrazem tej fantazji i kreatywności architekta jest choćby sześciokondygnacyjna narożna wieża, zwieńczona wysokim hełmem oraz liczne wykusze.


10. Kościół św. Anny 

Dzisiejsze zestawienie otwiera kościół i zamyka je kościół. Kościół św. Anny to druga świątynia na Łazarzu. Zbudowana została jako ewangelicki kościół Chrystusa w latach 1905 – 1907. 


14. Kościół Chrystusa (ob. św. Anny) na początku XX w.


Dodatkowo, w pobliżu kościoła zbudowano pastorówkę i dom parafialny. Twórcą tej neogotyckiej świątyni był Oskar Hossfeld, który zaprojektował także obecny kościół Maryi Królowej na Rynku Wildeckim. Co ciekawe, oba kościoły zostały poświęcone tego samego dnia, czyli 15 marca 1907 r. Powód był prosty - uroczystość miał zaszczycić swą obecnością pruskim następca trony, książę Fryderyk Wilhelm. Nie miał on czasu dwa razy przyjeżdżać do Poznania, więc zdecydowano, że poświęcenie obu kościołów odbędzie się tego samego dnia. W 1945 r. kościół został przekazany katolikom, a jego patronką została św. Anna. 11 kwietnia 1971 r. w tym kościele odbył się ślub Anny Jantar i Jarosława Kukulskiego. 


15. Kościół św. Anny współcześnie.


Oczywiście ten ranking jest całkowicie subiektywny, a kolejność opisywanych obiektów jest zupełnie przypadkowa. Jestem teraz ciekawy waszych opinii.


Źródło:


M. Libicki, Poznań. Przewodnik, Poznań 2017.

Poznań. Przewodnik po zabytkach i historii, Poznań 2003.

J. Skuratowicz, Architektura Poznania 1890 – 1918, Poznań 1991.


Źródło fotografii:


1. http://fotopolska.eu/800300,foto.html

2. http://fotopolska.eu/361485,foto.html

3. http://fotopolska.eu/857369,foto.html

 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Od żartu do zwierzyńca, czyli historia ogrodu zoologicznego na Jeżycach (30 lip 2018)
Lokacja Poznania na prawie niemieckim w 1253 r. (14 lip 2018)
Od ewangelickiej "katedry" do katolickiego kościoła (5 lip 2018)
Jerzy Mieloch - motocyklowy mistrz z Poznania (28 cze 2018)
Od osady Piaski do Placu Bernardyńskiego (22 cze 2018)
Poznański zbór Kościoła Zielonoświątkowego (17 cze 2018)
Nowy Ratusz na Starym Rynku (31 maj 2018)
10 łazarskich "perełek" (17 maj 2018)
Wielkopolska Wiosna Ludów (12 maj 2018)
Kościoły międzywojennego Poznania (3 maj 2018)
Zielona dolina Cybiny (26 kwi 2018)
Poznański pułk rumuńskiego króla (14 kwi 2018)
Wielkanoc na wielkopolskiej wsi w drugiej połowie XIX stulecia (30 mar 2018)
Kino "Słońce" w Poznaniu 1927 - 1945 (17 mar 2018)
Piękno nieodzyskane, czyli 10 obiektów, których już nie znajdziemy w Poznaniu (8 mar 2018)
Maltanka, czyli historia niezwykłej poznańskiej kolejki (16 lut 2018)
Katalog Domu Sportowego Jana Wiencka z 1929 roku (8 lut 2018)
Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu (4 lut 2018)
"Portki księdza", czyli historia nieistniejącego kościoła ewangelickiego św. Piotra i jego parafii (26 sty 2018)
Klementyna Śliwińska - pionierka polskiego automobilizmu (21 sty 2018)
Przemysław Garczyński - "Kelner" - recenzja (18 sty 2018)
10 jeżyckich "perełek" (13 sty 2018)
Zupa z konopi, wróżby i gwiazdory, czyli Boże Narodzenie na wielkopolskiej wsi w drugiej połowie XIX w. (22 gru 2017)
Pierwszy dowódca, czyli opowieść o Stanisławie Taczaku (14 gru 2017)
Katarzyna Marciszewska "Wiedźmy Himmlera" - recenzja (10 gru 2017)
Wielki kryzys 1929 roku w Poznaniu (8 gru 2017)
Pod skrzydłami pegaza (3 gru 2017)
Kaiser Wilhelm-Siedlung, czyli osiedle kolejarzy przy ulicy Hutniczej (16 lis 2017)
Ormianie w dawnym Poznaniu (9 lis 2017)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (3 lis 2017)
10 grunwaldzkich "perełek" (27 paź 2017)
Balony, sterowce, aeroplany, czyli początki lotnictwa w Poznaniu (19 paź 2017)
Krótka historia osiedla Piątkowo-Naramowice (11 paź 2017)
Pogrobowiec, czyli historia króla Przemysła II (5 paź 2017)
Złota Kaplica, czyli cząstka Bizancjum w Poznaniu (28 wrz 2017)
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz