blog background
 
Maciej Brzeziński: Poznańskie Historie
historia, zabytki, kultura, ludzie
metka_epoznan
Maltanka, czyli historia niezwykłej poznańskiej kolejki
ok
20
not ok
0
liczba odsłon: 431
Już od 46 lat wąskotorowa Kolejka Parkowa Maltanka stanowi jedną z największych atrakcji Poznania. Od kwietnia do września przewozi setki pasażerów, wybierających się na spacer w okolice jeziora Maltańskiego i Nowego Zoo, zapewniając frajdę zarówno dzieciom, jak i ich rodzicom.

Poznańska Kolejka Dziecięca Maltanka, obecnie zwana Kolejką Parkową Maltanka, to jedna z trzech kolejek parkowych w Polsce i jedna z dwóch jeżdżąca na torze o prześwicie 600 mm. Od 1972 r. można nią podróżować w rejonie Malty, Nowego ZOO i terenów Białej Góry, ale wcześniej stanowiła atrakcję Łęgów Dębińskich, gdzie, w latach 1956 – 1970, istniała Harcerska Kolej Dziecięca, poprzednik „Maltanki”.


1. Jeden ze składów Kolejki Parkowej Maltanka.


Harcerska Kolej Dziecięca

Na dawnych terenach ogródków rozrywkowych w rejonie Drogi Dębińskiej, zbudowano Poznańską Kolejkę Dziecięcą, mającą być częścią ogromnego kompleksu rozrywkowego, który planowano zbudować w tym miejscu. Kompleksu nie udało się zbudować, ale kolejka powstała. Jej uroczyste otwarcie nastąpiło 22 lipca 1956 r. Trasa kolejki liczyła 2,5 km (wg innych źródeł 1,5 km). Przebiegała wzdłuż Drogi Dębińskiej, pomiędzy Ogrodem Jordanowskim a Łęgami Dębińskimi. W październiku 1957 r. kolejkę oddano pod opiekę harcerzom z Chorągwi Wielkopolskiej i od tamtego czasu nazywano ją Harcerską Koleją Dziecięcą. Wagony wyprodukowano w dawnych zakładach Cegielskiego (wówczas ZISPO, czyli Zakładach im. Stalina), a lokomotywy w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego. Kolejka poruszała się z maksymalną prędkością 10 km/h, a podróż w obydwie strony trwała od 30 do 45 minut.


Regularne kursy trwały do 1965 r., a później kolejka kursowała okazjonalnie. Ostatni kurs HKD odbył się w 1970 r. Projekt budowy parku rozrywki na Łęgach ostatecznie przeszedł do historii. Zaplanowano za to budowę trasy Hetmańskiej, której przebieg kolidował z torowiskiem HKD. Postanowiono wówczas przenieść kolejkę nad Maltę, gdzie miała stać się elementem planowanego parku Tysiąclecia.


2. Lokomotywa "Borsig" z 1925 r.


Kolejką do Zoo

Pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku, nad jeziorem Maltańskim założono ogromny Park Tysiąclecia, a na Białej Górze nowy ogród zoologiczny. Mieszkańcy Poznania otrzymali więc nowe, atrakcyjne miejsca spacerowe. Teren był duży, więc pojawił się problem zapewnienia dojazdu chętnych do tych miejsc. Ktoś wpadł na pomysł, aby przenieść nad Maltę kolejkę z Dębca. Pomysł został podchwycony przez grupkę entuzjastów, którzy założyli Społeczny Komitet Budowy Kolejki Dziecięcej w Parku Tysiąclecia w Poznaniu. Na jego czele stanął naczelny dyrektor Okręgu Kolei Państwowych w Poznaniu, inż. Edmund Rejek. Projekt budowy kolejki zatwierdziło Prezydium Miejskiej Rady Narodowej uchwałą z 19 marca 1971 r. Głównym projektantem kolejki został Edmund Szott.


3. Lokomotywa Wls40-1225.


Trasę przebiegu kolejki wytyczono tak, aby maksymalnie chronić drzewostan. Jej długość wyniosła 3550 m, a stacje końcowe wykonano jako pętle. Zarówno lokomotywa jak i wagoniki pochodziły ze starej kolejki dębińskiej, ale jednocześnie ZNTK dostarczyły drugą lokomotywę typu WLs50, zbliżoną do dotychczasowej, ale o większej mocy. W zakładach Cegielskiego wyprodukowano trzy nowe wagoniki. W sumie, kolejka maltańska dysponowała dwoma składami po cztery wagony każdy.


4. Maltanka na trasie.


Torowisko kolejki zbudowały w czynie społecznym cztery plutony wojska, kierowane przez specjalistów od tego typu prac. Uroczyste oddanie trasy nastąpiło 21 lipca 1972 r. Administrowanie nią powierzono Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu. Pozostało tylko nadać nazwę czterem przystankom trasy. Tu pomogli sami poznaniacy. W popularnej w mieście gazecie „Ekspresie Poznańskim”, ogłoszono plebiscyt na nazwy stacji. Dwie początkowe (lub końcowe) stacje, w zależności od punktu widzenia, nazwano „Maltanka” i „Zwierzyniec”, dwie pozostałe to: „Ptyś” i „Balbinka”. 


5. Stacja Maltanka.


Nazwy dwóch ostatnich stacji zapewne większości Czytelnikom nic nie powiedzą. Nawiązują bowiem do popularnej w owym czasie wieczorynki o przygodach kurczaka Ptysia i gąski Balbinki. Sama nazwa kolejki maltańskiej też nie była oczywista. Początkowo nazywano ją „Kolejką Dziecięcą Maltanka” lub „MPK Kolejka Dziecięca”. Dopiero w 2002 r. uzyskała ona obowiązującą do dziś nazwę „Kolej Parkowa Maltanka”.


6. Stacja Zwierzyniec.

 

Od samego początku kolejka wzbudzała spore zainteresowanie poznaniaków. W pierwszym sezonie swej działalności przewiozła 65 tys. pasażerów, a w rekordowym 1987 r., aż 209 tys. Na przełomie stuleci jej popularność nieco spadła. Przewiozła wówczas ok. 80 tys. osób w sezonie. Obecnie, od kwietnia do września, czyli w sezonie kursowania kolejki, przewozi ona od 140 do 170 tys. osób. 


7. Stacja Balbinka.


W 1990 r. w związku z przygotowaniem do Mistrzostw Świata w Kajakarstwie, zmieniono nieco trasę kolejki. Przełożono bardziej na północ tej torowisko, które biegło wzdłuż brzegu jeziora. Przesunięto też na zachód przystanek Balbinka i zbudowano przy nim mijankę, zabezpieczoną sygnalizacją świetlną. W 1975 r. rozbudowano też infrastrukturę kolejki. 


8. Stacja Ptyś.


Do tej pory za budynki stacyjne służyły kioski gazetowe, które zastąpiono pawilonami ze szkła i stali. W 1998 r. oddano do użytku nowy „dworzec” Maltanka, którą zbudowano na wzór dawnych zabudowań kolejowych. Szachulcowy budynek stacji to jedno z najbardziej charakterystycznych budynków nad Maltą. Znajdują się tam kasy, pomieszczenia dyżurnego ruchu, pokoik kierownika, a przede wszystkim restauracja.


9. Budynek stacji Maltanka.


Maltanką kolejką muzealną?

W okresie od zakończenia II wojny światowej, z polskiego krajobrazu zaczęły znikać kolejki wąskotorowe. Wraz z rozwojem technik transportowych, stare kolejki wąskotorowe przechodziły do historii. Torowiska rozbierano, a tabor oddawano na złom. Gdzieniegdzie stare lokomotywy ustawiano na placach zabaw lub w parkach rozrywek, aby służyły jako duże zabawki. Pod koniec lat osiemdziesiątych XX w., Maciej Matuszewski z Poznańskiego Klubu Modelarzy Kolejowych wpadł na pomysł, aby przekształcić Maltankę w kolejkę muzealną. Zamierzano sprowadzać do Poznania lokomotywy, wagony, drezyny i inne jednostki taborowe z likwidowanych kolej wąskotorowych. Tu chciano je remontować i, w miarę możliwości, włączyć do składu Maltanki. Warto zauważyć, że wiele pojazdów pochodziło z okresu międzywojennego, a nawet pamiętało I wojnę światową.


10. Maltanka na trasie.


Pomysł spotkał się z odzewem w całym kraju. Udało się pozyskać m.in. dwa parowozy pochodzące z lat dwudziestych, wyprodukowane w firmie A. Borsig. Wcześniej stanowiły one element kolejki przemysłowej w Zakałach Azotowych w Chorzowie. W związku z likwidacją Jarocińskiej Kolei Dojazdowej, PKP przekazało klubowi cześć taboru, w tym: wagony towarowe, pług śnieżny, drezynę motorową, wagon osobowy. Prawdziwy rarytasem był jednak wagon motorowy MBxc1-41, wyprodukowany w 1931 r. Poznańskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego nr 2 przekazało dwie lokomotywy Wls40, które swego czasu pracowały przy budowie ratajskich osiedli. Klub pozyskał z Gołuchowa tabor po dawnej Kolei Leśnej w Lipie.


11. Lokomotywa Tx26-423.


W sumie klub pozyskał 32 jednostki taborowe, takie jak: wagony, lokomotywy spalinowe, drezyny, itp. Większość pojazdów przechowywano na terenie dawnej firmy Instal przy ul. Wileńskiej. Tam też uruchomiono niewielki warsztat. Niestety, część pojazdów była w dość kiepskim stanie. Ich remont wymagał znacznych nakładów finansowych. Członkowie klubu zamierzali część z pojazdów wprowadzić do eksploatacji na Maltance, a to wymagało pracy i pieniędzy. Rozpoczęto więc poszukiwanie sponsorów, co na początku lat dziewięćdziesiątych XX w., nie było łatwe.


12. Lokomotywa Wls40-100.


Ostatecznie członkom klubu udało się wyremontować i wprowadzić do eksploatacji kilka pojazdów. Jednym z nich był słynny „Ryjek”, czyli wagon motorowy MBxc1-41, nazywany tak ze względu na charakterystyczną wysuniętą komorę silnika. Remont przeprowadziły ZNTK. Wagon został wprowadzony do eksploatacji w 1994 r. Jeździł głównie zimą, a za sterami zasiadali członkowie klubu, oczywiście po odpowiednim przeszkoleniu. „Ryjek” został wycofany ze służby dziesięć lat później. Dużym wyzwaniem dla klubowiczów był remont parowozu „Borsig”. Przeprowadziła go Fabryka Pojazdów Szynowych HCP SA, a środki na te cel przekazało kilka poznańskich firm. „Borsig” jeździ po torach Maltanki do dzisiaj. Oprócz tego, w skład taboru Maltanki wchodzi wagon osobowy o nazwie „Kowbojka” ze względu na charakterystyczny odkryty pomost. Udało się także wyremontować i wprowadzić do eksploatacji m.in.: wagon-cysternę, kryty wagon warsztatowy, tender doczepny do parowozu, przerobiony z pługa wąskotorowego oraz trzy drezyny wąskotorowe.  


13. Lokomotywy na stacji Maltanka.


Starania członków klubu o przekształcenie Maltanki w kolej muzealną nie zostały jeszcze zakończone. Największy problem, z którym zmagają się entuzjaści z klubu, to znalezienie odpowiedniego miejsca, w którym możliwe stałoby się eksponowanie pojazdów. Miejmy nadzieję, że uda się znaleźć takie miejsce i muzeum powstanie.


Kolejka Parkowa Maltanka to niezwykła atrakcja Poznania, tym bardziej, że niewiele zostało już w Polsce czynnych kolejek wąskotorowych. Już za dwa miesiące kolejka ponownie ruszy na tory.


Źródło:


M. Malczewski, Maltańska Kolejka Dziecięca – Kolej Muzealna Maltanka, w: Koleje, „Kronika Miasta Poznania”, nr 4, 2013.

M. Malczewski, Poznańska Kolejka Dziecięca, w: Koleje, „Kronika Miasta Poznania”, nr 4, 2013.



Fotografie:


1.By Kapsuglan (Own work) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

2. By Radomil (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons

3. By Kapsuglan (Own work) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

4. By Radomil (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons

5. http://fotopolska.eu/433192,foto.html

6. By Kapitel (Own work) [CC0], via Wikimedia Commons

7. By Kapsuglan (Own work) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

8. By Kapsuglan (Own work) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

9. By Koefbac (Own work) [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

10. By Koefbac (Own work) [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

11. By Kapsuglan (Own work) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

12. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wls40-100_RB3.JPG

13. http://fotopolska.eu/201424,foto.html

 
WASZE KOMENTARZE[1]
~Autor: Fajnie ,że zebrałeś te informacje w całość i nie pominąłeś okresu HKD !
dodano: Poniedziałek, 2018.02.19 15:33, IP:78.9.112.XXX
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
avatarMakary: Pamiętam kolejke na Łęgach :) serio .A tak z ciekawości czy projektantem stacji kolejki Maltanki nie był Pan Charkiewicz Zygmunt ?
dodano: Poniedziałek, 2018.02.19 19:41
ok
1
not ok
0
odpowiedz|usuń
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
codeimgNie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
MACIEJ BRZEZIŃSKI
poznanskiehistorie.epoznan.pl
RSSsend_message
Nazywam się Maciej Brzeziński. Z wykształcenia jestem historykiem i wschodoznawcą. Od maja 2011 roku prowadzę tego bloga. Historia Poznania to jedna z moich pasji, ale za to największa, dlatego chcę popularyzować fascynujące dzieje tego miasta. Można mnie znaleźć także pod adresem: www.poznanskiehistorie.blogspot.com oraz na facebooku. Zapraszam więc do lektury.
Mój kontakt: poznanskiehistorie@gmail.com
ARCHIWUM WPISÓW
Lokacja Poznania na prawie niemieckim w 1253 r. (14 lip 2018)
Od ewangelickiej "katedry" do katolickiego kościoła (5 lip 2018)
Jerzy Mieloch - motocyklowy mistrz z Poznania (28 cze 2018)
Od osady Piaski do Placu Bernardyńskiego (22 cze 2018)
Poznański zbór Kościoła Zielonoświątkowego (17 cze 2018)
Nowy Ratusz na Starym Rynku (31 maj 2018)
10 łazarskich "perełek" (17 maj 2018)
Wielkopolska Wiosna Ludów (12 maj 2018)
Kościoły międzywojennego Poznania (3 maj 2018)
Zielona dolina Cybiny (26 kwi 2018)
Poznański pułk rumuńskiego króla (14 kwi 2018)
Wielkanoc na wielkopolskiej wsi w drugiej połowie XIX stulecia (30 mar 2018)
Kino "Słońce" w Poznaniu 1927 - 1945 (17 mar 2018)
Piękno nieodzyskane, czyli 10 obiektów, których już nie znajdziemy w Poznaniu (8 mar 2018)
Maltanka, czyli historia niezwykłej poznańskiej kolejki (16 lut 2018)
Katalog Domu Sportowego Jana Wiencka z 1929 roku (8 lut 2018)
Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu (4 lut 2018)
"Portki księdza", czyli historia nieistniejącego kościoła ewangelickiego św. Piotra i jego parafii (26 sty 2018)
Klementyna Śliwińska - pionierka polskiego automobilizmu (21 sty 2018)
Przemysław Garczyński - "Kelner" - recenzja (18 sty 2018)
10 jeżyckich "perełek" (13 sty 2018)
Zupa z konopi, wróżby i gwiazdory, czyli Boże Narodzenie na wielkopolskiej wsi w drugiej połowie XIX w. (22 gru 2017)
Pierwszy dowódca, czyli opowieść o Stanisławie Taczaku (14 gru 2017)
Katarzyna Marciszewska "Wiedźmy Himmlera" - recenzja (10 gru 2017)
Wielki kryzys 1929 roku w Poznaniu (8 gru 2017)
Pod skrzydłami pegaza (3 gru 2017)
Kaiser Wilhelm-Siedlung, czyli osiedle kolejarzy przy ulicy Hutniczej (16 lis 2017)
Ormianie w dawnym Poznaniu (9 lis 2017)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (3 lis 2017)
10 grunwaldzkich "perełek" (27 paź 2017)
Balony, sterowce, aeroplany, czyli początki lotnictwa w Poznaniu (19 paź 2017)
Krótka historia osiedla Piątkowo-Naramowice (11 paź 2017)
Pogrobowiec, czyli historia króla Przemysła II (5 paź 2017)
Złota Kaplica, czyli cząstka Bizancjum w Poznaniu (28 wrz 2017)
Szkoła Wydziałowa Poznańska (2 wrz 2017)
Ogródki rozrywkowe i wyścigi konne, czyli jak dawniej bawiono się przy Drodze Dębińskiej (21 sie 2017)
10 wildeckich "perełek" (8 sie 2017)
Poznański gotyk, część 2 (23 lip 2017)
Poznański gotyk, część 1 (13 lip 2017)
Bunt wójta Przemka (3 lip 2017)
Sołacz - willowa dzielnica Poznania (15 cze 2017)
Cesarzowa Wiktoria w Poznaniu (9 cze 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 2 (27 maj 2017)
Protestanci w przedrozbiorowym Poznaniu, część 1 (18 maj 2017)
Zanim powstały Targi Poznańskie, czyli Wystawa Wschodnioniemiecka w 1911 roku. (14 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 2 (4 maj 2017)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1835, część 1 (27 kwi 2017)
10 poznańskich "naj..." (18 kwi 2017)
Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu (2 kwi 2017)
Adwentyści Dnia Siódmego w Poznaniu (22 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 2 (9 mar 2017)
Bambrzy w dziejach Poznania, część 1 (3 mar 2017)
Jeżyckie wille - luksus i elegancja (15 lut 2017)
Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza (6 lut 2017)
10 najsłynniejszych poznanianek (II) (22 sty 2017)
Poznaniacy wobec powstania listopadowego (30 lis 2016)
Paganini w Poznaniu (23 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 2 (17 lis 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1810, część 1 (9 lis 2016)
Żydzi w międzywojennym Poznaniu (27 paź 2016)
Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu (19 paź 2016)
10 najpiękniejszych ulic w Poznaniu (13 paź 2016)
Aleksander I w Poznaniu (29 wrz 2016)
Współczesne kościoły Poznania (23 wrz 2016)
Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań" (14 wrz 2016)
Niegolewski i inni, czyli wielkopolscy szwoleżerowie Napoleona (6 sie 2016)
Początki nowoczesnego sportu w Poznaniu (17 lip 2016)
Od października do czerwca, czyli ogólnopolskie znaczenie Czerwca'56 (7 lip 2016)
Johow-Gelände, czyli urok łazarskich kamienic (23 cze 2016)
Jak bernardyn z franciszkaninem, czyli wojna mnichów w siedemnastowiecznym Poznaniu (16 cze 2016)
95 lat Międzynarodowych Targów Poznańskich (2 cze 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 2 (25 maj 2016)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1790, część 1 (19 maj 2016)
Adelajda i Kazimierz, czyli królewski ślub w katedrze poznańskiej (5 maj 2016)
Obchody Millenium Chrztu Polski w Poznaniu w 1966 roku (24 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 2 (16 kwi 2016)
Jak Poznańczycy walczyli z germanizacją, część 1 (10 kwi 2016)
Socrealizm w Poznaniu (16 mar 2016)
Panowie z Górki (2 mar 2016)
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, czyli namiastka uniwersytetu (25 lut 2016)
Jordan - biskup polski czy poznański? (11 lut 2016)
Zjazd poznański 1530 roku (3 lut 2016)
Architektura międzywojennego Poznania (28 sty 2016)
10 nietuzinkowych poznaniaków (12 sty 2016)
Życie w Poznaniu w pierwszych miesiącach Wielkiej Wojny w świetle "Kuriera Poznańskiego" (15 gru 2015)
Święci patroni Poznania (9 gru 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 2 (24 lis 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1740, część 1 (17 lis 2015)
Cmentarz na Górczynie (4 lis 2015)
130 lat komunikacji telefonicznej w Poznaniu (21 paź 2015)
Włosi w dawnym Poznaniu (7 paź 2015)
"Ukochana żona", czyli historia księżnej Ryksy szwedzkiej, żony Przemysła II (12 sie 2015)
10 najpiękniejszych kamienic poznańskiej "belle epoque" (28 lip 2015)
Od Intendentury do Collegium Historicum (14 lip 2015)
"Naród Sobie", czyli narodziny i pierwsze lata Teatru Polskiego w Poznaniu (30 cze 2015)
Rymarze, krawcy i kuśnierze, czyli słów kilka o rzemieślnikach w średniowiecznym Poznaniu (24 cze 2015)
Kulturkampf (9 cze 2015)
Poznańscy muzułmanie (2 cze 2015)
Port rzeczny w Poznaniu (26 maj 2015)
10 osobliwości Poznania (13 maj 2015)
Szkoci w Poznaniu (5 maj 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 2 (27 kwi 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1700, część 1 (21 kwi 2015)
Poznańscy reformaci i ich śródecki kościół (24 mar 2015)
Generał Krzyżanowski, czyli jak wielkopolski szlachcic został amerykańskim bohaterem (10 mar 2015)
Ludzie niezwyczajni - o Dezyderym Chłapowskim i księdzu Piotrze Wawrzyniaku słów kilka (3 mar 2015)
10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (17 lut 2015)
Marcin Kasprzak i Róża Luksemburg, czyli socjaliści w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2015)
Wybierzmy 10 najpiękniejszych miejsc w Poznaniu (26 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 2 (18 sty 2015)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1650, część 1 (11 sty 2015)
Poznańska parafia prawosławna (14 gru 2014)
10 najpiękniejszych i najcenniejszych poznańskich kościołów (30 lis 2014)
"De optimo senatore", czyli międzynarodowa kariera pewnego poznańskiego biskupa (16 lis 2014)
Od Wszystkich Świętych do Andrzejek, czyli listopad w wielkopolskiej tradycji ludowej (2 lis 2014)
Poznań 1146 - Krzyszków 1157 (26 paź 2014)
Historia Folwarku Edwardowo (12 paź 2014)
Targowisko, centrum polskości i miejsce zgromadzeń, czyli Stary Rynek w XIX wieku (9 paź 2014)
10 symboli Poznania (21 wrz 2014)
Ad maiorem Dei gloriam, czyli przybycie jezuitów do Poznania (14 wrz 2014)
Na pensji w Poznaniu dziewiętnastego stulecia (7 wrz 2014)
Dzieje Górczyna (31 sie 2014)
Przerwa wakacyjna (27 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 2 (21 lip 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1580, część 1 (13 lip 2014)
10 najsłynniejszych poznanianek (29 cze 2014)
Katedra poznańska królewską nekropolią? (22 cze 2014)
Grecy w Poznaniu (15 cze 2014)
Konstancja z Potockich Raczyńska, czyli żywot kobiety niezwykłej (8 cze 2014)
Poznańska parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (1 cze 2014)
Gniezno czy Poznań? Gdzie znajdowała się pierwsza stolica Polski? (25 maj 2014)
No to mamy już 3 lata! (21 maj 2014)
10 osób, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju Poznania (18 maj 2014)
Co kryje park na osiedlu Czecha? Pruskie umocnienia wśród ratajskich bloków! (11 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 2 (4 maj 2014)
Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1 (27 kwi 2014)
Wesołych Świąt! (13 kwi 2014)
Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos (23 mar 2014)
Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba (16 mar 2014)
Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu (2 mar 2014)
Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu (16 lut 2014)
Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT (9 lut 2014)
W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu (2 lut 2014)
Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów (26 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 2 (19 sty 2014)
Wehikuł czasu, czyli jak się żyło w Poznaniu 600 lat temu, część 1 (12 sty 2014)
Dwa stare forty. Jedna historia, wspólna przyszłość? (5 sty 2014)
Chwała Zwycięzcom! (26 gru 2013)
Wesołych Świąt! (22 gru 2013)
Z Poznania do Hollywood, czyli historia Lilli Palmer (15 gru 2013)
Legenda o trzech skradzionych Hostiach - prawda, czy mit? (8 gru 2013)
Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1 gru 2013)
Panorama renesansowego Poznania (17 lis 2013)
Miejsce kaźni Wielkopolan w okresie II wojny światowej - obóz koncentracyjny w Forcie VII w Poznaniu (8 lis 2013)
Kłopotliwy honorowy obywatel miasta Poznania (3 lis 2013)
Historia Jeżyc, część 2 (27 paź 2013)
Historia Jeżyc, część 1 (20 paź 2013)
Poznań kontra Kraków, czyli jezuickie starania o uniwersytet w Poznaniu w 1611 roku (13 paź 2013)
Doktor Marcin i inni, czyli początki poznańskiej pracy organicznej (29 wrz 2013)
Poznań w oparach czarnej magii (24 wrz 2013)
"W Poznaniu na wygnaniu", czyli poznańskie lata Kazimiery Iłłakowiczówny (15 wrz 2013)
Perły poznańskich podwórek, czyli ul. Ratajczaka 14 - historia zabudowy w podwórzu (8 wrz 2013)
Przerwa wakacyjna (21 lip 2013)
Burzliwe dzieje ratuszowego orła (14 lip 2013)
Podróż sentymentalna kolejką wąskotorową - kiedyś czasy świetności, a dziś pozostałości i wspomnienia (7 lip 2013)
Poznań pod wodą (30 cze 2013)
Wędrujące serce generała (23 cze 2013)
Pancerna Impreza. Fotorelacja z Dnia Otwartych Koszar w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (16 cze 2013)
Odrodzenie z upadku, czyli działalność Komisji Dobrego Porządku w Poznaniu (9 cze 2013)
Fort VIIa - militarna przeszłość, "biurowa" przyszłość (2 cze 2013)
Od Wszechnicy Piastowskiej do Uniwersytetu Poznańskiego (26 maj 2013)
Książę Przemysł I - ojciec Poznania (19 maj 2013)
Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia (12 maj 2013)
28. Dni Ułana 2013 - fotorelacja Agnieszki Wiśniewskiej. (7 maj 2013)
"Błazeńskie urządzenie", czyli historia poznańskich koziołków (28 kwi 2013)
Poznańska Gra Liczbowa "Koziołki" (21 kwi 2013)
Hipodrom Wola - tradycja i teraźniejszość (14 kwi 2013)
Halo, halo, tu Radio Poznań! (7 kwi 2013)
Wesołych Świąt (28 mar 2013)
Książka w renesansowym Poznaniu (24 mar 2013)
Świat, którego już nie ma - Bambrzy na poznańskich Ratajach (17 mar 2013)
"Wichrzyciele i warchoły", czyli Marzec'68 w Poznaniu (10 mar 2013)
Apel (3 mar 2013)
Pozostałości Poznańskiej Twierdzy Fortowej - Fort 1 (3 mar 2013)
Alianckie naloty na Poznań (24 lut 2013)
Budynki pokawaleryjskie w Poznaniu, czyli od koszar do osiedla (17 lut 2013)
Jego Królewska Mość Mikołaj Rychlik (10 lut 2013)
Poznań w latach Wielkiej Wojny (3 lut 2013)
Zachować w pamięci miniony czas, czyli o Muzeum Uzbrojenia na poznańskiej Cytadeli (27 sty 2013)
Konkurs "Blog Roku 2012" (24 sty 2013)
"Piękna Polka", czyli historia królowej Elżbiety Ryksy (20 sty 2013)
Spotkanie z Igorem Janke (15 sty 2013)
Poznańskie stadiony, część 3 - Stadion przy ul. Bułgarskiej (13 sty 2013)
Dwieście lat temu urodził się Hipolit Cegielski! (6 sty 2013)
Wesołych Świąt !!! (19 gru 2012)
Rozrywki dzieci i młodzieży w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (9 gru 2012)
Powojenna odbudowa Starego Rynku (2 gru 2012)
Roman Wilhelmi - wybitny aktor z Poznania (25 lis 2012)
Ponowny pochówek junikowskich kosynierów (21 lis 2012)
Antiqua civitas posnaniensis, czyli dzieje Śródki (18 lis 2012)
Poznań w listopadzie 1918 roku (11 lis 2012)
Poznańska moda w czasach Oświecenia (5 lis 2012)
Odsłonięcie pomnika Romana Wilhelmiego w Poznaniu - fotorelacja (5 lis 2012)
Mały komunikat (5 lis 2012)
Poznańskie stadiony, część 2 - Stadion im. Edmunda Szyca (5 lis 2012)
Legenda polskiej archeologii (21 paź 2012)
Jak budowano Winogrady (14 paź 2012)
Poznaniaków droga ku nowoczesności (8 paź 2012)
Złodziejki, prostytutki, cudzołożnice, czyli kobieca przestępczość w dawnym Poznaniu (30 wrz 2012)
Od mostu Łacina do mostu św. Rocha (23 wrz 2012)
Jak króla Henryka w Poznaniu witano (16 wrz 2012)
Poznańskie stadiony, część 1 - Stadion Lecha na Dębcu (9 wrz 2012)
Budowniczy, uczony, biskup i polityk, czyli opowieść o Janie Lubrańskim (2 wrz 2012)
Pomniki dziewiętnastowiecznego Poznania (26 sie 2012)
Poznańscy ułani (15 sie 2012)
Na scenach kabaretów międzywojennego Poznania (12 sie 2012)
Próby emancypacji poznańskich Żydów w pierwszej połowie XIX wieku (8 sie 2012)
Dzieje "Poznańskiej Wenecji" (5 sie 2012)
Czas na urlop! (17 lip 2012)
Poznański debiut Władysława Hańczy (15 lip 2012)
Najcenniejsza relikwia poznańskiej katedry (11 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 2 (8 lip 2012)
Łacińskie inskrypcje na poznańskim Ratuszu, część 1 (4 lip 2012)
Poznański romantyk - Ryszard Wincenty Berwiński (28 cze 2012)
Na pomoc Prezydentowi i Rządowi! Poznań wobec przewrotu majowego 1926 roku (24 cze 2012)
Roman May i jego przemysłowe imperium (20 cze 2012)
Poznańskie organy Ladegasta (17 cze 2012)
Książka w średniowiecznym Poznaniu (10 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 2 (6 cze 2012)
Wielkopolskie struktury przedwojennego wywiadu i kontrwywiadu, czyli "Dwójka" w Poznaniu i Bydgoszczy, część 1 (3 cze 2012)
"Echt Poznanioki" kontra "Galicjoki", czyli konflikt swój-obcy w międzywojennym Poznaniu (30 maj 2012)
Królewska Niemiecka Akademia (27 maj 2012)
No to stuknął nam roczek! (20 maj 2012)
Pierwszy polski podręcznik savoir-vivre (16 maj 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 2 (13 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 2 (9 maj 2012)
Dzieje poznańskiej masonerii, część 1 (6 maj 2012)
Poznań a Konstytucja 3 Maja (3 maj 2012)
Rowerem przez Afrykę (29 kwi 2012)
Rycerze św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu (25 kwi 2012)
Czy w Poznaniu strzelano do cara? (15 kwi 2012)
Początki poznańskiej kinematografii (11 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 2 (1 kwi 2012)
Palmy, zajączek i dyngus, czyli wielkopolskie tradycje wielkanocne, część 1 (28 mar 2012)
Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, czyli jak wypromować Poznań, część 1 (25 mar 2012)
Ostatnia publiczna egzekucja w Polsce (21 mar 2012)
Poznańskie duchy i zjawy (18 mar 2012)
Szermierz poznańskiej kontrreformacji (14 mar 2012)
Moda renesansowego Poznania (11 mar 2012)
Związki Józefa Ignacego Kraszewskiego z Poznaniem (7 mar 2012)
Edukacja regionalna - czy jest obecna w szkole? (4 mar 2012)
O profesji kata w dawnym Poznaniu (29 lut 2012)
Ferdinand Foch w Poznaniu (26 lut 2012)
Najstarsza poznańska nekropolia (22 lut 2012)
O poznańskich łaźniach (19 lut 2012)
Ustrój renesansowego Poznania (15 lut 2012)
Tragiczna historia Ludgardy (12 lut 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 3 (8 lut 2012)
Perły Starego Rynku, część 4 (5 lut 2012)
Matka, żona i nauczycielka, czyli pozycja kobiet w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (1 lut 2012)
Ze wspomnień poznańskiego architekta (29 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, częśc 2 (25 sty 2012)
Między lojalnością a kontestacją. Mniejszość niemiecka w międzywojennym Poznaniu (22 sty 2012)
Poznań w Prusach Południowych 1793 - 1806 (17 sty 2012)
Trakt Królewsko-Cesarski. Podróż po historii Poznania, część 1 (15 sty 2012)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania, część 2 (12 sty 2012)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (10 sty 2012)
Kawiarnia, teatr i karty, czyli kilka słów o rozrywkach osiemnastowiecznego Poznania (8 sty 2012)
Z Rogalina przez Francję i Holandię, do Brazylii (5 sty 2012)
Bale w hotelu Bazar (3 sty 2012)
Świąteczny komunikat (20 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 2 (18 gru 2011)
Gwiazdor, makiełki i Herody, czyli wielkopolskie tradycje bożonarodzeniowe, część 1 (15 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 3 (13 gru 2011)
Krynoliny, gorsety, surduty i cylindry. Kilka słów o modzie dziewiętnastowiecznego Poznania (11 gru 2011)
Prezydent "Rzeczpospolitej Polskiej Poznańskiej" (5 gru 2011)
Perły Starego Rynku, część 2 (4 gru 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 7 (1 gru 2011)
Most znany i nieznany (29 lis 2011)
Romantycy i spiskowcy, czyli próba wywołania powstania w 1846 roku w Poznaniu (27 lis 2011)
Mentalność mieszkańców dawnego Poznania (24 lis 2011)
Perły Starego Rynku, część 1 (22 lis 2011)
Elegantki i modnisie dwudziestolecia międzywojennego (20 lis 2011)
Prezydent-legenda, czyli opowieść o Cyrylu Ratajskim (17 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 2 (15 lis 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 6 (13 lis 2011)
Patron najsłynniejszej ulicy w Poznaniu (10 lis 2011)
Miłość i polityka (8 lis 2011)
Skóry, wosk, śledzie i wino, czyli handel nowożytnego Poznania, część 1 (6 lis 2011)
Jak budowano Rataje (3 lis 2011)
Cmentarze na poznańskiej Cytadeli (1 lis 2011)
Muzyka w dawnym Poznaniu (30 paź 2011)
Polacy i Niemcy w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (27 paź 2011)
Dyplomata - arcybiskup - więzień - kardynał (25 paź 2011)
To już niemal sto lat, czyli historia Warty Poznań (23 paź 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów osiemnastowiecznego Poznania (20 paź 2011)
Tramwaje konne w Poznaniu (18 paź 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 6 (16 paź 2011)
Religijność w barokowym Poznaniu (13 paź 2011)
Twórca poznańskiego ratusza (11 paź 2011)
Dzieje poznańskiej sceny operetkowej (9 paź 2011)
Poznańskie wiosła (6 paź 2011)
Rozrywki mieszkańców renesansowego Poznania (4 paź 2011)
Administracja niemiecka w okupowanym Poznaniu 1939-45 (2 paź 2011)
Doktor Marcin (29 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 5 (27 wrz 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 5 (25 wrz 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów siedemnastowiecznego Poznania (22 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 2 (20 wrz 2011)
Od miasta-twierdzy do nowoczesnej metropolii. Rozwój Poznania w 1 poł. XX wieku. (18 wrz 2011)
Ludność żydowska w średniowiecznym i nowożytnym Poznaniu (15 wrz 2011)
Filolog i fabrykant. Opowieść o Hipolicie Cegielskim (13 wrz 2011)
Historia "Kolejorza", część 1 (11 wrz 2011)
Pomnik Armii "Poznań" (9 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 2 (6 wrz 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4 (4 wrz 2011)
Wrzesień 1939 roku w Poznaniu (2 wrz 2011)
Międzynarodowe Targi Poznańskie w okresie międzywojennym, część 1 (31 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 4 (29 sie 2011)
Most Królowej Jadwigi (27 sie 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów szesnastowiecznego Poznania (25 sie 2011)
Poznańska Georges Sand (23 sie 2011)
Bułgarzy w Poznaniu (21 sie 2011)
Kolegium Jezuickie w Poznaniu (19 sie 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 3 (17 sie 2011)
Występy Heleny Modrzejewskiej na scenach poznańskich teatrów (15 sie 2011)
Komunikat (30 lip 2011)
Przybycie Bambrów do Poznania (28 lip 2011)
Edward hr. Raczyński (1786 - 1845) (26 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 3. Czas pracy i odpoczynku. (25 lip 2011)
Edukacja dziewcząt w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (24 lip 2011)
Subiektywny przegląd ważnych, zabawnych i tragicznych wydarzeń z dziejów średniowiecznego Poznania (22 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 2 (22 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 2 (21 lip 2011)
Mikołaj Skrzetuski (ok. 1610 - 1673) (19 lip 2011)
Szwedzi w Poznaniu, część 1 (18 lip 2011)
Historia i zabytki Ostrowa Tumskiego, część 1 (17 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 3 (16 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 2 (15 lip 2011)
Poznań na morzach i oceanach, część 1 (14 lip 2011)
Inteligencja polska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu (13 lip 2011)
Biskup Andrzej Bniński (1396 - 1479) (12 lip 2011)
Perypetie z pomnikiem Bamberki (11 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 2 (10 lip 2011)
Reformacja i kontrreformacja w Poznaniu, część 1 (9 lip 2011)
Biblioteka Raczyńskich (8 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 2 (7 lip 2011)
Antoni Pfitzner i jego firma (5 lip 2011)
Krótka historia Łazarza (4 lip 2011)
Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 1 (3 lip 2011)
Przyjęcia u prezydenta Ratajskiego (2 lip 2011)
Emilia Sczaniecka (1804 - 1896) (1 lip 2011)
Zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej (30 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 2 (29 cze 2011)
Pomnik Poznańskiego Czerwca'56 (28 cze 2011)
Poznański Czerwiec 1956 (27 cze 2011)
Przemysł piwowarski w Poznaniu w XIX i na początku XX wieku (26 cze 2011)
Panorama średniowiecznego Poznania, część 1 (25 cze 2011)
Pomnik Bismarcka w Poznaniu (24 cze 2011)
Akademia Lubrańskiego (23 cze 2011)
Kościół św. Wojciecha (22 cze 2011)
Antoni Radziwiłł 1775 - 1833 (21 cze 2011)
Ustrój średniowiecznego Poznania (20 cze 2011)
Fortyfikacje Twierdzy Poznań - bariera w rozwoju miasta w XIX wieku (19 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 5 (18 cze 2011)
Pałac Górków (16 cze 2011)
Józef Struś 1510 - 1568 (15 cze 2011)
Brytyjski nalot na Poznań (14 cze 2011)
Krótka historia Wildy (13 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 2 (12 cze 2011)
Więzienia w Poznaniu (10 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 4 (9 cze 2011)
Pożary i powodzie w renesansowym Poznaniu (8 cze 2011)
Perła poznańskiego baroku (7 cze 2011)
Twórca praskiego golema był Poznaniakiem (6 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 3 (5 cze 2011)
Zamtuzy i gamratki, czyli płatna miłość w Poznaniu, część 1 (4 cze 2011)
Pręgierz (3 cze 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 2 (2 cze 2011)
Paweł Edmund Strzelecki 1797 - 1873 (1 cze 2011)
Zamek Wilhelma II (31 maj 2011)
Poznańskie czarownice i ich obrońcy (30 maj 2011)
Kulinarna historia Poznania, część 1 (29 maj 2011)
Poznaniak wśrod pionierów pediatrii (27 maj 2011)
Poznaniak współtwórcą wielkich odkryć geograficznych (26 maj 2011)
Sytuacja kobiet w renesansowym Poznaniu (25 maj 2011)
Zamek Przemysła (24 maj 2011)
Dopisek (23 maj 2011)
Napoleon w Poznaniu (23 maj 2011)
Herb miasta Poznania (22 maj 2011)
Skąd się wzięła nazwa "Poznań"? (21 maj 2011)
Witam wszystkich i zapraszam do lektury. (20 maj 2011)
Zdjęcie: Marek Barankiewicz